Höcət Vəliyev 3 iyul 1926-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. Gənc yaşlarından elmə və təhsilə böyük maraq göstərən Höcət Vəliyev 1953-cü ildə M.V. Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib. Bununla yanaşı, 1952-1954-cü illərdə SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin Ali Məktəbində dinləyici kimi xüsusi hazırlıq keçib. O, rus, fars və alman dillərini sərbəst bilməsi ilə peşə fəaliyyətində də üstünlük qazanıb.

Höcət Vəliyevin əmək fəaliyyəti bütövlükdə dövlət təhlükəsizliyi orqanları ilə bağlı olub. O, 1945-ci ildən başlayaraq 1983-cü ilə qədər əməliyyat və istintaq strukturlarında müxtəlif məsul vəzifələrdə xidmət edib. Bu dövr ərzində sıravi əməkdaşdan rəhbər vəzifələrə qədər yüksələrək peşəkar karyera yolu keçib.

1974-1976-cı illərdə SSRİ DTK-nın Almaniya Demokratik Respublikasının Dövlət Təhlükəsizliyi Nazirliyində fəaliyyət göstərən nümayəndəliyində 2-ci şöbənin rəisinin köməkçisi vəzifəsində çalışıb. Xaricdəki bu məsul xidmət dövrü onun peşəkar hazırlığının və etimad qazanan kadr olmasının göstəricisi idi.

1976-cı ildə Azərbaycana qayıtdıqdan sonra Azərbaycan SSR Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsinin İstintaq şöbəsinin rəis müavini təyin olunub. İki il sonra isə həmin şöbəyə rəhbərlik edib və 1983-cü ilə qədər bu vəzifədə çalışıb. Həmin il yaş həddinə görə polkovnik hərbi rütbəsində ehtiyata buraxılıb.

Uzunmüddətli xidməti dövründə Höcət Vəliyev dəfələrlə rəhbərlik tərəfindən təşəkkür və qiymətli hədiyyələrlə mükafatlandırılıb. O, SSRİ DTK-nın bir dəfə, Azərbaycan SSR DTK-nın isə iki dəfə fəxri fərmanına layiq görülüb.

Dövlət qarşısındakı xidmətləri çoxsaylı orden, medal və döş nişanları ilə də qiymətləndirilib. O, "Şücaətə görə", "Dövlət sərhədinin mühafizəsində fərqləndiyinə görə", "Qüsursuz xidmətə görə" I, II və III dərəcəli medalları, həmçinin "SSRİ Silahlı Qüvvələrinin 40, 50 və 60 illiyi", "Sovet Ordusu və Donanmasının 30 illiyi", "Böyük Vətən Müharibəsində Qələbənin 20 illiyi", "Dövlət təhlükəsizlik orqanlarının 50 və 60 illiyi" yubiley medalları və döş nişanları ilə təltif olunub.

Höcət Vəliyev ailəsinə bağlı insan olub. Həyat yoldaşı Diləfruz Əliqulu qızı Vəliyeva ilə birlikdə iki oğul böyüdüb - Rövşən və Rəşad Vəliyevlər.

Peşəkar fəaliyyəti, dövlətə sədaqəti və məsuliyyət hissi ilə seçilən Höcət Vəliyev Azərbaycan təhlükəsizlik orqanlarının tarixində özünəməxsus iz qoymuş şəxslərdən biri kimi xatırlanır. Onun keçdiyi xidmət yolu və qazandığı təcrübə dövlət təhlükəsizliyi sistemində peşəkarlığın və fədakar xidmətin nümunəsi hesab oluna bilər.